ΛΑΝΤΖΟΙ
Το πρώτο χωριό που συναντάμε μπαίνοντας στο Δήμο Ωλένης είναι το Λαντζόι. Η κοινότητα Λαντζοίου,βρίσκεται 10 περίπου χιλιόμετρα νότιο-ανατολικά της Ωλένης.Είναι κτισμένη στις όχθες του άλλοτε μεγάλου και πανάρχαιου ποταμού Ενιπέα.Το χωριό παλιά ονομαζόταν Λαζαρίνα και βρισκόταν στην περιοχή του προφήτη Ηλία. Στην εποχή της Τουρκοκρατίας οι άνδρες της <Λαζαρίνας> εξαφανίστηκαν, και οι γυναίκες τους χήρες πια,και με τα παιδιά πίστεψαν ότι τους αιχμαλώτισαν και τους σκότωσαν οι τούρκοι. Γι’αυτό αναζήτησαν ένα άλλο μέρος πιο ασφαλές για να κατοικήσουν εκεί μαζί με τα παιδιά τους.Έτσι μετέφεραν την Λαζαρίνα στη θέση που βρίσκεται σήμερα και το ονομάτισαν Λαντζόι.Το όνομα Λαντζόι προέρχεται από τη λατινική λέξη Lanjo, και σημαίνει μισθοφόρος. Άρα μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η πρώην΄΄Λαζαρίνα΄ ονομάστηκε ‘΄Λαντζόι’’ επειδή οι άντρες του χωριού πήγαν μισθοφόροι και δεν σκοτώθηκαν,ούτε αιχμαλωτίστηκαν όπως ήθελαν να πιστέψουν οι ντόπιοι.Αυτό επιβεβαιώνεται κι από το γεγονός ότι οι Έλληνες της περιοχής μας,υπήρξαν μισθοφόροι των Ενετών(μαρτυρία σε ενετικά έγγραφα του 1500-1600) και είχαν σχηματίσει τα περίφημα ανταρτικά σώματα,γνωστά με το όνομα Stratioti. Το Λαντζόι ήταν υποδουλωμένο στους Τούρκους για 400 χρόνια.Μπορεί οι Τούρκοι να έκαναν καταστροφές , και να εκμεταλλεύτηκαν τους κατοίκους,, όμως κάποιοι από αυτούς ωφέλησαν πολύ το Λαντζόι. Η παράδοση λέγει ότι μια γυναίκα τουρκάλα κατοικούσε στο υψηλότερο σημείο του Λαντζοίου , και είχε πολλά χρήματα. Ένα ηλιόλουστο πρωινό βγήκε έξω από το από το σπίτι της και αγνάντεψε πολύ μακρυά,πέρα στον κάμπο ο οποίος ήταν ακαλλιέργητος. Έτσι η τουρκάλα ορκίστηκε να σπείρει τον κάμπο με αμπέλια,γιατί έλεγε ότι ήταν άδικο ένα τόσο γόνιμο και καρποφόρο έδαφος να μείνει ακαλλιέργητο. Αυτή η γυναίκα λοιπόν διέθεσε ένα πολύ μεγάλο χρηματικό ποσό και έβαλε ανθρώπους να πραγματοποιήσουν την επιθυμία της,η οποία ήταν επιτυχής και γι’αυτό σήμερα στην περιοχή μας υπάρχουν πολλά αμπέλια. Επίσης οι τούρκοι κατασκεύασαν μια υπέροχη βρύση έξω από το χωριό, η οποία σώζεται ως σήμερα. Λέγεται όμως ότι στο Λαντζόι υπήρχαν και τα λεγόμενα ‘’μπουντρούμια’’ , κρατητήρια των τούρκων όπου ρίχνονταν πολλοί χριστιανοί που έπεφταν στη δυσμένεια των τούρκων. Το Λαντζόι το 1840 αποτέλεσε έδρα του Δήμου Ωλένης , και το 1853 η έδρα μεταφέρθηκε στο καράτουλα. Το χωριό ήταν γνωστό για την μεγάλη παραγωγή ροδάκινων .Κάθε χρόνο το Σεπτέμβριο όλοι οι κάτοικοι μαζί μάζευαν τα ροδάκινα από τα χωράφια , και το βράδυ στην πλατεία του χωριού μαζεύονταν όλοι μικροί-μεγάλοι, έπιναν , χόρευαν , έλεγαν αστεία και γλεντούσαν χωρίς να λογαριάζουν την κούραση που είχαν υποστεί όλη μέρα. Η παραγωγή ροδάκινων άρχισε να μην αποδίδει πια , όταν ήρθε στην περιοχή η μεσογειακή μύγα ή μύγα της Αιγύπτου που σήμερα αποκαλούμε σκουληκόμυγα . Τα χωράφια ήταν είτε ελαιώνες , είτε αμπελώνες, είτε με σιτάρι, είτε με οπωροφόρα. Επίσης είχε και τέσσερις μύλους αριστερά και δεξιά του ποταμού Ενιπέα. Ήταν ο υδρόμυλος του Κοτσιρά, του Καρνέση , του Σκυλλακου , και του Αβδού Αγά. Οι κάτοικοι του Λαντζοίου , του Γραμματικού ,και του Αγίου Γεωργίου, πήγαιναν εκεί το σιτάρι τους ώστε να γίνει αλεύρι. Ο μυλωνάς είχε στην υπηρεσία του έναν επιστάτη που πρόσεχε το νερό που έφτανε από τον Ενιπέα ποταμό στον υδρόμυλο, γιατί το νερό περνούσε από ανώμαλο έδαφος και κάποιοι συγχωριανοί το έκοβαν από τα αυλάκια ,για να ποτίσουν τα χωράφια τους. Επίσης οι κάτοικοι ασχολούνταν ακόμα με την κτηνοτροφία, και την γεωργία, πελεκούσαν πεύκε και μάζευαν το ρετσίνι για να το πάνε στην βιομηχανία στις Καρούτες που λειτουργεί έως σήμερα. Στο Λαντζόι υπάγονται τα χωριά Άγιος Γεώργιος, κτισμένος στο λόφο βόρεια του Λαντζοίου, και του Γραμματικού με 6-10 οικογένειες που παλιά ήταν και η έδρα του Αβδού Αγά επί τις τουρκοκρατίας. Το πρώτο λεωφορείο ήρθε στο Λαντζόι ανάμεσα στο 1930 με 1935, και οι κάτοικοι που το έβλεπαν πρώτη φορά το φώναζαν Σατούρνια. Στην κοινότητα Λαντζοίου κάθε χρόνο ο εκπολιτιστικός σύλλογος διοργάνωνε τις γαιδουροδρομίες τις σακοδρομίες , και τις γυμναστικές επιδείξεις οι οποίες γινόντουσαν κάθε δεύτερη μέρα του Πάσχα και έπαιρναν μέρος Λαντζοναίοι και Αγιωργίτες.Το χωριό τότε ήταν το κεφαλοχώρι του Δήμου Ωλένης. Σήμερα είναι αρκετά μεγάλο , έχει 800 περίπου κατοίκους και είναι πολύ γραφικό. Έχει δύο (2) Καφενεία/Ψησταριές, δύο (2) Μίνι Μάρκετ, ένα (1) Δημοτικό Σχολείο, ένα (1)Νηπιαγωγείο και ένα (1) Κοινοτικό Κατάστημα. Σ’ένα ύψωμα υπάρχει το ξωκλήσι του προφήτη Ηλία, του Αγίου Νικολάου και μέσα στο χωριό η Αγία Κυριακή (Κοιμητήριο) kαι η κεντρική εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Δημήτριο.
ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΛΑΝΤΖΟΙΟΥ
.bmp)
Για τον Άγιο Γεώργιο υπάρχουν πολλές εκδοχές για το πώς φτιάχτηκε.Θα αναφέρουμε την πιο επικρατέστερη. Δύο αδέρφια από την περιοχή της Αρκαδίας που ονομάζονταν Μπακόπουλοι , ξεκίνησαν μαζί με τα κοπάδια τους ψάχνοντας για νέα βοσκοτόπια. Μετά από πολλές ταλαιπωρίες και μεγάλη κούραση έφτασαν στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα ο Άγιος Γεώργιος Λατζοίου .Εγκαταστάθηκαν μόνιμα και έχτισαν το πρώτο σπίτι του χωριού που σώζεται μέχρι σήμερα.. Αργότερα έφτασε μια οικογένεια από την Πέρσαινα , οι Γιαννοπουλαίοι που ήταν και αυτοί βοσκοί , ύστερα ήρθαν οι Σταυροπουλαίοι από τα σύνορα Αχαίας – Ηλείας και μετά οι Αντωνοπουλαίοι. Το χωριό κτίστηκε το 1870 περίπου. Το όνομα του χωριού είναι από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου του τροπαιοφόρου. Ένας από τους Μπακοπουλαίους ονειρεύτηκε τον Άγιο Γεώργιο καβάλα στο άσπρο του άλογο και να στέκεται κάτω από ένα δεντρί τεράστιο. Το δεντρί αυτό φύτρωσε από μόνό του και βρίσκεται σε μια τοποθεσία στο χωριό. Τα δύο αδέρφια κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι έπρεπε να χτίσουν μια εκκλησία κοντά στο δεντρί, το οποίο υπάρχει έως σήμερα δίπλα από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Αυτή η εκκλησία κτίστηκε το 1950 ακριβώς στην ίδια θέση όπου βρίσκονταν η πρώτη που είχαν χτίσει τα δύο αδέρφια. Το 1950 άνοιξε στο χωριό και το πρώτο καφενείο και ήταν του Γεωργίου Πατσούρη. Τότε κτίστηκε και το πρώτο σχολείο του χωριού.Μέχρι τότε το μάθημα γινόταν σε διάφορα σπίτια, όπως του Γεωργίου Πατσούρη , του Διονυσίου Γιαννόπουλου , του Πέτρου Δημόπουλου .Το 1958 με έξοδα του κράτους χτίστηκε το δεύτερο σχολείο πολύ πιο πάνω από το πρώτο και φυσικά μεγαλύτερο. Σήμερα υπάρχουν και τα δύο σχολεία και μάλιστα το δεύτερο λειτουργεί ακόμα. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μια μάχη με τους Γερμανούς κατά την περίοδο της κατοχής πιάστηκαν 12 Γερμανοί αιχμάλωτοι. Οι άντρες του χωριού αφού τους έκλεισαν στην αποθήκη του Χαράλαμπου Μπακόπουλου , τους έντυσαν με κουρέλια και τους περιέφεραν από χωριό σε χωριό, και ύστερα τους άφησαν ελεύθερους. Οι Γερμανοί όμως για να τους εκδικηθούν έπιασαν 8 Αγιωργίτες και τους σκότωσαν,στην βελούτσα , τοποθεσία λίγο πιο έξω από το χωριό. Έζησαν πολύ δύσκολα χρόνια οι συγχωριανοί μας στην περίοδο της κατοχής , ‘όπως και οι υπόλοιποι έλληνες και το μόνο που έτρωγαν ήταν χόρτα, πατάτες ,σταφίδα ,μπομπότα και καλαμποκόψωμο. Διατήρησαν όμως το πνεύμα τους αδούλωτο και εκεί όπου δεν υπάρχουν μνημεία επιστρατεύονται οι μνήμες. Σήμερα στο Άγιο Γεώργιο έχει δύο (2) Καφενεία/Ψησταριές , δύο (2) Μίνι Μάρκετ, και ένα (1) Δημοτικό Σχολείο . Σ’ένα ύψωμα υπάρχει το ξωκλήσι του Αγίου Νικολάου και η κεντρική εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο.
